Rooibos a herbata – czym się różnią?

Rooibos często nazywany jest „czerwoną herbatą”, ale z botanicznego punktu widzenia nie jest herbatą. Rooibos powstaje z południowoafrykańskiej rośliny Aspalathus linearis, natomiast herbata czarna, zielona, biała czy oolong pochodzi z liści krzewu herbacianego Camellia sinensis.

Ta różnica wpływa nie tylko na pochodzenie obu naparów, ale również na ich zawartość kofeiny, smak, skład i sposób przygotowania.

Rooibos a herbata – najważniejsze różnice

Czy rooibos jest herbatą?

Nie w znaczeniu botanicznym.

Prawdziwe herbaty – czarna, zielona, biała, żółta, pu-erh czy oolong – powstają z tej samej rośliny: Camellia sinensis. Różnią się przede wszystkim sposobem zbioru i przetwarzania liści.

Rooibos pochodzi natomiast z Aspalathus linearis, rośliny należącej do rodziny bobowatych (Fabaceae), naturalnie związanej z regionem Cederberg w Republice Południowej Afryki.

Dlatego określenie „herbata rooibos” jest powszechnie używane w języku potocznym, ale dokładniej rooibos można określić jako napar ziołowy lub napar roślinny.

Dowiedz się więcej: Czym jest rooibos?

Rooibos a herbata – różne rośliny i różne pochodzenie

Jedną z najważniejszych różnic jest miejsce pochodzenia.

Camellia sinensis wywodzi się z Azji, a obecnie uprawiana jest w wielu regionach świata – m.in. w Chinach, Indiach, Japonii, Sri Lance, Kenii czy Wietnamie.

Rooibos jest znacznie bardziej związany z jednym miejscem.

Aspalathus linearis pochodzi z Republiki Południowej Afryki i jest uprawiany przede wszystkim w regionie Cederberg oraz jego okolicach w Prowincji Przylądkowej Zachodniej.

Nazwa „Rooibos/Red Bush” jest również chroniona w Unii Europejskiej jako Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP / PDO). Oznacza to, że produkt sprzedawany pod tą nazwą musi pochodzić z określonego obszaru geograficznego RPA i spełniać wymagania dotyczące produkcji.

Dowiedz się więcej: Skąd pochodzi rooibos?

Czy rooibos zawiera kofeinę?

To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy rooibosem a klasyczną herbatą.

Rooibos naturalnie nie zawiera kofeiny.

Nie jest to rooibos „bezkofeinowy” uzyskany poprzez usunięcie kofeiny. Roślina Aspalathus linearis po prostu naturalnie jej nie zawiera, dlatego rooibos nie wymaga procesu dekofeinizacji.

Liście Camellia sinensis naturalnie zawierają natomiast kofeinę. Dotyczy to zarówno herbaty czarnej, jak i zielonej, białej czy oolong, chociaż jej ilość w gotowym naparze może różnić się w zależności od rodzaju herbaty, ilości liści, temperatury wody i czasu parzenia.

Brak kofeiny sprawia, że rooibos można wybierać również wtedy, gdy chcemy ograniczyć spożycie kofeiny lub napić się ciepłego naparu wieczorem.

Dowiedz się więcej: Rooibos bez kofeiny – dlaczego nie zawiera kofeiny?

Rooibos a herbata – różnica w smaku

Rooibos ma charakterystyczny, ale stosunkowo łagodny profil smakowy.

Klasyczny czerwony rooibos może mieć nuty:

• lekko słodkawe,

• miodowe,

• drzewne,

• delikatnie karmelowe,

• czasem lekko orzechowe.

Nie oznacza to, że rooibos zawiera cukier – naturalna słodycz jest elementem jego profilu sensorycznego.

Smak klasycznej herbaty jest znacznie bardziej zróżnicowany. Zielona herbata może być świeża, roślinna lub umami, czarna – mocniejsza i bardziej wytrawna, a biała – delikatna i subtelna.

Rooibos jest zwykle mniej cierpki niż mocno zaparzona herbata, dzięki czemu dobrze sprawdza się również jako baza do napojów na zimno, latte czy napojów bezalkoholowych.

Dowiedz się więcej: Jak smakuje rooibos? - link

Rooibos a taniny

Zarówno herbata, jak i rooibos zawierają związki polifenolowe, ale ich profil chemiczny jest inny.

Klasyczna herbata zawiera m.in. katechiny oraz związki powstające podczas przetwarzania liści, a także taniny odpowiadające częściowo za charakterystyczną cierpkość naparu.

Rooibos zawiera inne polifenole i charakteryzuje się niższą zawartością tanin niż klasyczna herbata.

Jednym z najbardziej charakterystycznych związków występujących w rooibosie jest aspalatyna (aspalathin) – polifenol szczególnie kojarzony z Aspalathus linearis.

Profil polifenoli czerwonego rooibosa różni się również od rooibosa zielonego, ponieważ sposób ich przetwarzania jest inny.

Dowiedz się więcej: Właściwości rooibosa – skład i badania

Czy rooibos można parzyć dłużej niż herbatę?

Tak – i jest to jedna z praktycznych zalet rooibosa.

W przypadku wielu klasycznych herbat zbyt długie parzenie może prowadzić do powstania bardzo intensywnego, gorzkiego lub cierpkiego naparu.

Rooibos jest pod tym względem bardziej tolerancyjny.

Najczęściej można przygotować go w temperaturze około 95–100°C i parzyć przez 5–8 minut. Dłuższe parzenie pozwala uzyskać intensywniejszy smak i kolor, bez tak szybkiego wzrostu cierpkości charakterystycznego dla wielu herbat.

Rooibos można przygotowywać również metodą cold brew, zalewając susz zimną wodą i pozostawiając go na kilka godzin w lodówce.

Zobacz: Jak prawidłowo parzyć rooibosa?

Rooibos czy herbata – co wybrać?

Nie trzeba wybierać jednego napoju na stałe. Rooibos i klasyczna herbata mają inne cechy i mogą pełnić różne role.

Rooibos może być dobrym wyborem, jeśli:

• chcesz ograniczyć kofeinę,

• szukasz naparu, który możesz pić również wieczorem,

• preferujesz łagodniejszy i mniej cierpki smak,

• lubisz napary zarówno na ciepło, jak i na zimno,

• szukasz alternatywy dla klasycznej herbaty.

Klasyczna herbata może być lepszym wyborem, jeśli:

• zależy Ci na naturalnej zawartości kofeiny,

• lubisz charakterystyczny smak zielonej, czarnej, białej lub oolong,

• interesuje Cię ogromna różnorodność regionów, odmian i metod produkcji herbaty.

Najważniejsza różnica pozostaje jednak bardzo prosta:

herbata pochodzi z Camellia sinensis, a rooibos z Aspalathus linearis.

To dwa różne napoje pochodzące z dwóch różnych roślin.

Rooibos a herbata – najczęściej zadawane pytania

Czy rooibos to czerwona herbata?

Określenie „czerwona herbata” jest czasem stosowane wobec rooibosa potocznie, ale botanicznie rooibos nie jest herbatą. Powstaje z Aspalathus linearis, a nie z Camellia sinensis.

Czy rooibos ma kofeinę?

Nie. Rooibos naturalnie nie zawiera kofeiny i nie musi być poddawany procesowi dekofeinizacji.

Czy zielona herbata zawiera kofeinę?

Tak. Zielona herbata powstaje z Camellia sinensis, której liście naturalnie zawierają kofeinę. Ilość kofeiny w naparze zależy m.in. od rodzaju herbaty i sposobu przygotowania.

Czy rooibos można pić wieczorem?

Ponieważ rooibos naturalnie nie zawiera kofeiny, może być napojem wybieranym również wieczorem przez osoby ograniczające kofeinę.

Co jest łagodniejsze – rooibos czy herbata?

Klasyczny rooibos zazwyczaj ma łagodny, lekko słodkawy profil i niższą cierpkość niż wiele klasycznych herbat. Konkretne odczucia smakowe zależą jednak od produktu oraz sposobu przygotowania.

Czy rooibos można pić na zimno?

Tak. Rooibos nadaje się zarówno do klasycznego parzenia gorącą wodą, jak i do przygotowania metodą cold brew. Może być również bazą domowego ice tea, mocktaili i innych napojów.

Dowiedz się więcej o rooibosie

Rooibos to znacznie więcej niż alternatywa dla klasycznej herbaty. Jeśli chcesz poznać go dokładniej, przejdź do naszego Centrum Wiedzy o Rooibosie, gdzie wyjaśniamy jego pochodzenie, sposób produkcji, skład oraz metody przygotowania.

Polecane dalej:

→ Czym jest rooibos?
→ Rooibos bez kofeiny
→ Jak powstaje rooibos?
→ Jak parzyć rooibosa?
→ Właściwości rooibosa
→ Skąd pochodzi rooibos?

Źródła i dalsza lektura

Informacje zawarte w materiale opierają się na danych dotyczących Aspalathus linearis, dokumentacji Chronionej Nazwy Pochodzenia Rooibos oraz publikacjach naukowych dotyczących składu rooibosa i klasycznej herbaty.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.