Skąd pochodzi rooibos RO?
Zanim rooibos trafi do Twojej filiżanki, jego historia zaczyna się w Republice Południowej Afryki. Rooibos wykorzystywany w produktach RO pochodzi od południowoafrykańskich producentów, w tym Wupperthal Original Rooibos Cooperative — kooperatywy drobnych rolników związanych z regionem Cederberg. To właśnie jej poświęcamy ten artykuł: ludziom, którzy znają rooibosa od pokoleń, oraz miejscu, w którym jego uprawa jest częścią codziennego życia.
Dla nas pochodzenie to coś więcej niż nazwa kraju na etykiecie. Chcemy wiedzieć, kto uprawia nasz rooibos, jak powstaje i jakie znaczenie ma dla społeczności, z której pochodzi.
Wupperthal — miejsce, w którym zaczyna się historia
Wupperthal leży w górach Cederberg, w południowoafrykańskiej prowincji Western Cape, czyli Prowincji Przylądkowej Zachodniej. To niewielka, oddalona od dużych miast miejscowość, otoczona krajobrazem, z którym rooibos jest związany od pokoleń.
Rooibos powstaje z rośliny Aspalathus linearis. Nie jest klasyczną herbatą z krzewu Camellia sinensis, choć często potocznie nazywamy go herbatą rooibos. Jego związek z tym regionem obejmuje zarówno lokalną przyrodę, jak i wiedzę mieszkańców o zbiorach i przygotowaniu naparu.
Wupperthal to jeden z konkretnych punktów na mapie pochodzenia naszego surowca. Za tą nazwą stoją gospodarstwa, rodziny i praca, bez której nie byłoby rooibosa RO.
Czym jest Wupperthal Original Rooibos Cooperative?
Wupperthal Original Rooibos Cooperative, w skrócie WORC, to organizacja drobnych producentów rooibosa. Rolnicy połączyli siły, aby wspólnie przetwarzać i sprzedawać swoje zbiory, rozwijać umiejętności oraz uzyskiwać lepszy dostęp do rynku.
Kooperatywa daje małym gospodarstwom możliwość działania razem. Wspólna organizacja produkcji i sprzedaży pomaga budować pozycję rolników, którzy osobno mieliby mniejsze możliwości dotarcia do odbiorców poza swoim regionem.
Przekazywana między pokoleniami wiedza o rooibosie spotyka się tutaj ze szkoleniami, kontrolą jakości i pracą nad przyszłością lokalnych gospodarstw.
Jak zbierany i przetwarzany jest rooibos z Wupperthal?
W kooperatywie rooibos zbierany jest ręcznie. Rolnicy ścinają gałązki sierpami, pozostawiając roślinom możliwość odrostu. Zebrane liście i łodygi wiążą w pęki i przewożą na plac przetwórczy, nazywany tea court.
Tam rozpoczyna się droga od zielonej rośliny do czerwono-bursztynowego naparu:
- Cięcie: liście i łodygi są rozdrabniane.
- Utlenianie: przygotowany surowiec jest nawilżany i poddawany procesowi, który rozwija kolor oraz aromat czerwonego rooibosa. Tradycyjnie etap ten bywa nazywany fermentacją.
- Suszenie: rooibos rozkłada się cienką warstwą i suszy na słońcu, regularnie go przewracając.
- Dalsze przygotowanie: wysuszony surowiec jest zbierany, pakowany i kierowany do kolejnych etapów obróbki, w tym pasteryzacji.
WORC prowadzi lokalnie uprawę i pierwotne przetwarzanie rooibosa. To ważne: społeczność uczestniczy w tworzeniu wartości surowca także po zbiorach.
Ekologiczna uprawa i troska o przyszłe zbiory
Wupperthal Original Rooibos Cooperative rozwija produkcję ekologiczną. W dokumentacji producenta opisano także wprowadzanie metod biodynamicznych przez część rolników oraz certyfikację Demeter.
Nie oznacza to jednak, że każdy rooibos z kooperatywy lub każdy produkt RO ma taki sam zestaw certyfikatów. Informacje o certyfikacji konkretnego produktu należy sprawdzać na jego etykiecie i w opisie.
Rolnicy mierzą się z suszą, erozją gleby i zmiennymi warunkami pogodowymi. Ochrona gleby, rozwój szkółek i szkolenia dotyczące uprawy są więc związane z bardzo praktycznym celem: utrzymaniem gospodarstw i kolejnych zbiorów.
Rooibos, który ma znaczenie dla społeczności
Dla mieszkańców Wupperthal rooibos jest ważnym źródłem dochodów. Dlatego rozwój kooperatywy dotyczy także edukacji, zatrudnienia i możliwości pozostania młodych ludzi w regionie.
Dokumentacja WORC opisuje wykorzystanie premii sprawiedliwego handlu m.in. na szkolenia, zakup nasion i sadzonek oraz wsparcie edukacji. Wskazuje również plany rozwoju infrastruktury, pomocy przedszkolnej i stypendiów. To przykłady działań opisanych w materiale zaktualizowanym w 2021 roku, a nie zestawienie obecnych wydatków.
Społeczność doświadczyła również niszczycielskiego pożaru pod koniec 2018 roku. Zniszczenia objęły domy i lokalną infrastrukturę, pokazując, jak ważna dla takiego miejsca jest możliwość odbudowy i utrzymania źródeł dochodu.
Dlaczego opowiadamy o Wupperthal w RO?
W RO zależy nam na rooibosie, którego pochodzenie potrafimy pokazać. Wupperthal jest częścią tej historii: miejscem, gdzie lokalna wiedza, ręczna praca i wspólne działanie rolników przekładają się na surowiec, który później trafia do naszych produktów.
WORC od lat współpracuje z Les Jardins de Gaïa, naszym partnerem w przygotowaniu herbat RO. Les Jardins de Gaïa datuje pierwsze zaopatrzenie w rooibos z Wupperthal na 1996 rok. To historia relacji producentów z naszym partnerem — współpraca samej marki RO rozpoczęła się znacznie później.
Wupperthal nie jest jedynym źródłem rooibosa wykorzystywanego przez RO. W naszej bazie wiedzy przedstawiamy także Heiveld Cooperative. Każda z tych społeczności ma własną historię, którą warto poznać.
Bo przyjemność z picia rooibosa zaczyna się od smaku. A wiedza o jego pochodzeniu pozwala zobaczyć, ile pracy i ludzkich historii mieści się w jednej filiżance.
Najczęściej zadawane pytania
Z jakiego kraju pochodzi rooibos RO?
Rooibos wykorzystywany w produktach RO pochodzi z Republiki Południowej Afryki. Wśród jego producentów są Wupperthal Original Rooibos Cooperative oraz Heiveld Cooperative.
Gdzie znajduje się Wupperthal?
Wupperthal leży w górach Cederberg, w prowincji Western Cape w Republice Południowej Afryki.
Czy rooibos z Wupperthal jest zbierany ręcznie?
Tak. Dokumentacja kooperatywy opisuje ręczne zbiory za pomocą sierpów, a następnie przetwarzanie surowca na lokalnym placu przetwórczym.
Czy każdy produkt RO ma certyfikat Demeter?
Informacje o certyfikacji należy sprawdzić dla konkretnego produktu. Biodynamiczna działalność części producentów w Wupperthal nie oznacza automatycznie certyfikacji całej oferty RO.
Poznaj rooibos od pierwszej filiżanki: odkryj produkty RO, przeczytaj jak parzyć rooibosa lub wróć do bazy wiedzy o rooibosie.
Autor: Michał Wiśniewski - właściciel marki RO FREE TEA
Źródło wiedzy:
- Les Jardins de Gaïa: karta Wupperthal Original Rooibos Cooperative, ostatnia aktualizacja 24.04.2021: https://sklep275904.shoparena.pl/userdata/public/assets//FP-Wupperthal-EN-260421.pdf
- Les Jardins de Gaïa: opis Wupperthal jako producenta rooibosa: https://www.jardinsdegaia.com/fr/rooibos/219-rooibos-nature.html
- Les Jardins de Gaïa: historia współpracy od 1996 roku: https://www.jardinsdegaia.com/fr/landing/7-notre-histoire
- South African Rooibos Council: informacje o kooperatywach: https://sarooibos.co.za/wp/wp-content/uploads/2020/12/SARC-2020-Information-sheet.pdf
- RO Free Tea: informacje o pochodzeniu surowca: https://rofreetea.com/pl/i/O-rooibosie/25